منوی اصلی
دانستنیهای علمی
از دیروز درس بگیر، در امروز زندگی کن و به فردا امیدوار باش
  • A.Arjmand یکشنبه 30 مهر 1396 17:28 نظرات ()
    فیبر نوری یا تار نوری رشتهٔ باریک و بلندی از یک مادّهٔ شفاف مثل شیشه یا پلاستیک است که می‌تواند نوری را که از یک سرش به آن وارد شده، از سر دیگر خارج کند. فیبر نوری داری پهنای باند بسیار بالاتر از کابل‌های معمولی می‌باشد، با فیبر نوری می‌توان داده‌های تصویر، صوت و داده‌های دیگر را به راحتی با پهنای باند بالا تا ۱۰ گیگابیت بر ثانیه و بالاتر انتقال داد. امروزه مخابرات فیبر نوری، به دلیل پهنای باند وسیعتر در مقایسه با کابلهای مسی، و تاخیر کمتر در مقایسه با مخابرات ماهواره ای از مهمترین ابزار انتقال اطلاعات محسوب می‌شود.
    Image result for fiber optic
    اولین کسانی که در قرون اخیر به فکر استفاده از نور برای انتقال اطلاعات افتادند، انتشار نور را در جو زمین تجربه کردند. اما وجود موانع مختلف نظیر گرد و خاک، دود، برف، باران، مه و... انتشار اطلاعات نوری در جو را با مشکل مواجه ساخت. بعدها استفاده از لوله و کانال برای هدایت نور مطرح گردید. نور در داخل این کانالها بوسیله آینه‌ها و عدسی‌ها هدایت می‌شد، اما از آنجا که تنظیم این آینه‌ها و عدسی‌ها کار بسیار مشکلی بود این کار نیز غیر عملی تشخیص داده شد و مردود ماند.

    شاید اولین تلاش در سیر تکاملی سیستم ارتباط نوری به وسیله الکساندر گراهام بل صورت گرفت که در سال ۱۸۸۰، درست ۴ سال پس از اختراع تلفن، اختراع تلفن نوری (فوتوفون) یا سیستمی که صدا را تا فواصل چندین صد متر منتقل می‌کرد، به ثبت رساند. تلفن نوری بر مبنای مدوله کردن نور خورشید بازتابیده با به ارتعاش در آوردن آینه ای کار می‌کرد. گیرنده یک فتوسل بود. در این روش نور در هوا منتشر می‌شد و بنابراین امکان انتقال اطلاعات تا بیش از ۲۰۰ متر میسر نبود. به همین دلیل، اگرچه دستگاه بل ظاهراً کار می‌کرد اما از موفقیت تجاری برخوردار نبود.
    ایده استفاده از انکسار (شکست) برای هدایت نور (که اساس فیبرهای نوری امروزی است) برای اولین بار در سال ۱۸۴۰ توسط Daniel Colladon و Jacques Babinet در پاریس پیشنهاد شد. همچنین John Tyndall در سال ۱۸۷۰ در کتاب خود ویژگی بازتاب یکلی را شرح داد: «وقتی نور از هوا وارد آب می شود به سمت خط عمود بر سطح خم می‌شود و وقتی از آب وارد هوا می شود از خط عمود دور می شود. اگر زاویه ی پرتو نور با خط عمود در تابش از داخل آب بزرگتر از ۴۸ درجه شود هیچ نوری از آب خارج نمی‌شود در واقع نور به طور کامل از سطح آب منعکس می شود. زاویه ای که انعکاس کلی آغاز می شود را زاویه بحرانی می نامیم».

    کاکو و کوکهام انگلیسی برای اولین بار استفاده از شیشه را بعنوان محیط انتشار مطرح ساختند. آنان مبنای کار خود را بر آن گذاشتند که به سرعتی حدود ۱۰۰ مگابیت بر ثانیه و بیشتر بر روی محیط‌های انتشار شیشه دست یابند. این سرعت انتقال با تضعیف زیاد انرژی همراه بود. این دو محقق انگلیسی، کاهش انرژی را تا آنجا می‌پذیرفتند که کمتر از ۲۰ دسی بل نباشد.
    اگر چه آنان در رسیدن به هدف خود ناکام ماندند، اما شرکت آمریکایی (کورنینگ گلس) به این هدف دست یافت. در اوایل سال ۱۹۶۰ میلادی با اختراع اشعه لیزر ارتباطات فیبرنوری ممکن گردید. در سال ۱۹۶۶ میلادی، دانشمندان در این نظریه که نور در الیاف شیشه‌ای هدایت می‌شود پیشرفت کردند که حاصل آن از کابلهای معمولی بسیار سودمندتر بود. چرا که فیبرنوری بسیار سبکتر و ارزانتر از کابل مسی است و در عین حال ظرفیت انتقالی تا چندین هزار برابر کابل مسی دارد.

    توسعه فناوری فیبرنوری از سال ۱۹۸۰ میلادی به بعد باعث شد که همواره مخابرات نوری بعنوان یک انتخاب مناسب مطرح باشد. تا سال ۱۹۸۵ میلادی در دنیا نزدیک به ۲ میلیون کیلومتر کابل نوری نصب شده و مورد بهره برداری قرار گرفته‌است.
    از فیبر نوری (معمولاً از جنس سیلیسیم دی‌اکسید) برای انتقال داده‌ها توسط نور لیزر استفاده میشود. یک کابل فیبر نوری که کمتر از یک اینچ قطر دارد از مجموعه ای از این فیبرها تشکیل شده و می‌تواند صدها هزار مکالمهٔ صوتی را حمل کند. فیبرهای نوری تجاری ظرفیت ۲٫۵ گیگابایت در ثانیه تا ۱۰ گیگابایت در ثانیه را فراهم می‌سازند. فیبر نوری از چندین لایه ساخته می‌شود. درونی‌ترین لایه را هسته می‌نامند. هسته شامل یک تار کاملاً بازتاب کننده از شیشه خالص (معمولاً) است. هسته در بعضی از کابل‌ها از پلاستیک کاملاً بازتابنده ساخته می‌شود، که هزینه ساخت را پایین می‌آورد. با این حال،
    یک هسته پلاستیکی معمولاً کیفیت شیشه را ندارد و بیشتر برای حمل داده‌ها در فواصل کوتاه به کار می‌رود. حول هسته بخش پوسته قرار دارد، که از شیشه یا پلاستیک ساخته می‌شود. هسته و پوسته به همراه هم یک رابط بازتابنده را تشکیل می‌دهند که با عث می‌شود که نور در هسته تا بیده شود تا از سطحی به طرف مرکز هسته باز تابیده شود که در آن دو ماده به هم می‌رسند. این عمل بازتاب نور به مرکز هسته را (بازتاب داخلی کلی) می‌نامند.

    در نوع مرسوم فیبر نوری قطر هسته و پوسته با هم حدود ۱۲۵ میکرون است (هر میکرون معادل یک میلیونیم متر است)، که در حدود اندازه یک تار موی انسان است. بسته به سازنده، حول پوسته چند لایه محافظ، شامل یک پوشش معمولاً از جنس پلاستیک قرار می‌گیرد.

    یک پوشش محافظ پلاستکی سخت لایه بیرونی را تشکیل می‌دهد. این لایه کل کابل را در خود نگه می‌دارد، که می‌تواند صدها فیبر نوری مختلف را در بر بگیرد. قطر یک کابل نمونه کمتر از یک اینچ است.

    از لحاظ کلی دو نوع فیبر وجود دارد: تک حالتی و چند حالتی. فیبر تک حالتی یک سیگنال نوری را در هر زمان انتشار می‌دهد، در حالی که فیبر چند حالتی می‌تواند صدها حالت نور را به طور هم‌زمان انتقال بدهد.

    گسترش ارتباطات راه دور و راحتی انتقال اطلاعات از طریق سیستم‌های انتقال و مخابرات فیبر نوری یکی از پر اهمیت ترین موارد مورد بحث در جهان امروز است. سرعت دقت و تسهیل از مهم‌ترین ویژگی‌های مخابرات فیبر نوری می‌باشد. یکی از پر اهمیت‌ترین موارد استفاده از مخابرات فیبر نوری آسانی انتقال در فرستادن سیگنال‌های حامل اطلاعات دیجیتالی است که قابلیت تقسیم بندی در حوزه زمانی را دارا می‌باشد.
    این به این معنی است که مخابرات دیجیتال تامین کننده پتانسیل کافی برای استفاده از امکانات مخابره اطلاعات در پکیج‌های کوچک انتقال در حوزه زمانی است. برای مثال عملکرد مخابرات فیبر نوری با توانایی ۲۰ مگا هرتز با داشتن پهنای باند ۲۰ کیلو هرتز دارای گنجایش اطلاعاتی ۰٫۱٪ می‌باشد.

    در سال ۱۸۸۰ میلادی الکساندر گراهام بل ۴ سال بعد از اختراع تلفن موفق به اخذ امتیاز نامه خود در زمینه مخابرات امواج نوری برای دستگاه خود با عنوان فوتو تلفن گردید. در ۱۵ سال اخیر با پیشرفت لیزر به عنوان یک منبع نور بسیار قدرتمند و خطوط انتقال فیبرهای نوری فاکتورهای جدیدی از تکنولوژی و تجارت بهتر را برای انسان به ارمغان آورده‌است. مخابرات فیبر نوری ابتدا به عنوان یک مخابرات از راه دور قرار دادی تلقی می‌شد که در آن امواج نوری به عنوان حامل یک یا چند واسطه انتقال استفاده می‌شد.

    با وجود آنکه امواج نوری حامل سیگنالهای آنالوگ بودند اما سیگنالهای نوری همچنان به عنوان سیستم مخابرات دیجیتال بدون تغییر باقی‌مانده‌است. از دلایل این امر می‌توان به موارد زیر اشاره کرد: ۱)تکنیکهای مخابرات در سیستم‌های جدید مورد استفاده قرار می‌گرفت. ۲)سیستم‌های جدید با بالاترین تکنولوژی برای داشتن بیشترین گنجایش کارآمدی سرعت و دقت طراحی شده بود. ۳)انتقال به کمک خطوط نوری امکان استفاده از تکنیک‌های دیجیتال را فراهم می‌ساخت. این مطلب نیاز انسان را به دسترسی به مخابره اطلاعات رابه صورت بیت به بیت پاسخگو بود.

    توانایی پردازش اطلاعات در حجم وسیع: از آنجایی که مخابرات فیبر نوری دارای کارایی بالاتری نسبت به سیم‌های مسی سنتی هستند بشر امروزی تمایل چندانی برای پیروی از سنت دیرینه خود ندارد و توانایی پردازش حجم وسیعی از اطلاعات در مخابره فیبر نوری او را مجذوب و شیفته خود ساخته‌است.

    آزادی از نویزهای الکتریکی: بافت یک فیبر نوری از جنس پلاستیک یا شییشه به دلیل رسانندگی انتخاب می‌شود. در نتیجه یک حامل موج نوری می‌تواند از پتانسیل مؤثر میدان‌های الکتریکی در امان باشد. از قابلیت‌های مهم این نوع مخابرات می‌توان به امکان عبور کابل حامل موج نوری از میان یک میدان الکترومغناطیسی قوی اشاره کرد که سیگنالهای نام برده بدون آلودگی از پارازیت‌های الکتریکی یا سیگنالهای مداخله گر به حد اکثر کارایی خود خواهند رسید.

    کاربردها:
    1. کاربرد در مخابرات: یکی از مرسوم ترین کاربردهای فیبر نوری انتقال اطلاعات توسط نور لیزر است.
    2. کاربرد در حسگرها: استفاده از حسگرهای فیبر نوری برای اندازه‌گیری کمیت‌های فیزیکی مانند جریان الکتریکی، میدان مغناطیسی، فشار، حرارت، جابجایی، آلودگی آب‌های دریا، سطح مایعات، تشعشعات پرتوهای گاما و ایکس در سال‌های اخیر شروع شده‌است. در این نوع حسگرها، از فیبر نوری به عنوان عنصر اصلی حسگر بهره‌گیری می‌شود بدین ترتیب که ویژگی‌های فیبر تحت میدان کمیت مورد اندازه‌گیری تغییر یافته و با اندازه شدت کمیت تأثیرپذیر می‌شود.
    2. کاربردهای نظامی: فیبر نوری کاربردهای بی‌شماری در صنایع جنگ‌افزاری دارد که از آن جمله می‌توان برقراری ارتباط و کنترل با آنتن رادار، کنترل و هدایت موشکها، ارتباط زیردریاییها (هیدروفون) را نام برد.
    3. کاربردهای پزشکی: فیبرنوری در تشخیص بیماریها و آزمایشهای گوناگون در پزشکی کاربرد فراوان دارد که از آن جمله می‌توان دُزیمتری غدد سرطانی، شناسایی نارسایی‌های داخلی بدن، جراحی لیزری، استفاده در دندانپزشکی و اندازه‌گیری مایعات و خون نام برد. همچنین تارهای نوری در دستگاه‌هایی به نام درون بین یا آندوسکوپ استفاده می‌شود تا به درون نای، مری، روده و مثانه فرستاده شود و درون بدن انسان به طور مستقیم قابل مشاهده باشد.
    4. کاربرد فیبرنوری در روشنابی: از جمله کاربردهای فیبر نوری که در اواخر قرن بیستم به عنوان یک فناوری روشنایی متداول شده و در چند سال قرن اخیر توسعه و رشد فراوانی پیدا کرده‌است کاربرد آن در سیستم‌های روشنایی است. در این فناوری نور از منبع نوری که می‌تواند نور مصنوعی (نورلامپهای الکتریکی) یا نور طبیعی (نور خورشید) باشد وارد فیبر نوری شده و از این طریق به محل مصرف منتقل می‌شود. به این ترتیب نور به هر نقطه‌ای که در جهت تابش مستقیم آن نمی‌باشد منتقل می‌شود. امتیاز این نور که موجبات رشد سریع به کارگیری و توجه زیاد به این فناوری شده‌است این است که فاقد الکتریسیته گرما و تشعشعات خطرناک ماورای بنفش بوده (نور خالص و بی خطر) و دیگر اینکه بااین فناوری می‌شود نور روز (بدون گرما واشعه‌های ماورائ بنفش) را هم به داخل ساختمانها و نقاط غیر قابل دسترسی به نور خورشید منتقل کرد.
    آخرین ویرایش: جمعه 12 آبان 1396 13:43
    ارسال دیدگاه
  • A.Arjmand یکشنبه 30 مهر 1396 17:21 نظرات ()
    در آینده‌ی نزدیک، دیگر نیازی به شبکه‌های حساس بسیار گران‌قیمت برای تشخیص زمین لرزه نخواهید داشت. در واقع، همین خطوطی که اینترنت منزل شما با آن کار می‌کند، می‌تواند برای تشخیص زلزله استفاده شود. محققان توانسته‌اند سیستمی بسازند که می‌تواند فعالیت‌های زمین را با بررسی لرزش کابل‌های فیبر نوری، تشخیص دهد. با استفاده از لیزر لرزش‌های کابل‌های فیبر نوری را بررسی می‌کنند تا اطلاعات لازم از شدت و جهت تکان‌های زمین به دست بیاورند.

    Image result for optic fiber

    این سیستم نه تنها می‌تواند موج‌های مختلفی از لرزش‌ها را تشخیص دهد، بلکه زمین لرزه‌های بسیار کوچک و نقطه‌ای را هم که ممکن است در حالت عادی کشف نشوند، ببیند.

    بررسی کابل‌های فیبر نوری موضوعی جدید نیست، ولی پیش از این لازم بود تا این کابل‌ها را در سیمان پیچید و مطمئن شد که آن‌ها به سطوح متصل شده و به زمین چسبیده‌اند. روش جدید نیازی به این‌ها ندارد و می‌توان از همین کابل‌های فیبر نوری که در منزل شما و داخل لوله‌های پلاستیکی قرار گرفته‌اند، استفاده کرد. در نتیجه هزینه‌های استفاده از این ابزارهای تشخیص بسیار پایین می‌آید.

    البته چالش‌هایی هم وجود دارد. این سیستم به حجم شبکه‌های فیبر نوری وابسته است و به همین دلیل، در مناطقی که این کابل‌ها در آن جا استفاده نشده، مثل مناطق روستایی، کاربرد ندارد. سیستم ساخته شده‌ی فعلی هم ققط به اندازه‌ی سه مایل و دور دانشگاه استنفورد پیاده شده؛ طوری که احتمال نصب چنین سیستمی در کل یک شهر، کار ساده‌ای نخواهد بود.

    آخرین ویرایش: جمعه 12 آبان 1396 13:43
    ارسال دیدگاه
  • A.Arjmand جمعه 28 مهر 1396 11:31 نظرات ()
    ناسا توانسته است ساخت تلکسوپ جیمز وب را به پایان برساند؛ البته فقط بخش تلکسوپ را. در حال حاضر بیش از ۲۰ سال است که ناسا روی ساخت تلسکوپ جیمز وب کار می‌کند و اتمام ساخت بخشی از آن، موضوعی بسیار مهم محسوب می‌شود. اتمام ساخت اپتیک‌های تلسکوپ جیمز وب، بدین معناست که ناسا به زودی آزمایش‌های سخت خود را روی این تلسکوپ آغاز خواهد کرد تا بتواند برای سال ۲۰۱۸ میلادی، سالی که پرتاب جیمز وب برنامه‌ریزی شده است،

    https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/9/99/James_Webb_Space_Telescope_Mirror37.jpg

    آماده باشدتلسکوپ جیمز وب قرار است بزرگ‌ترین و قوی‌ترین تلسکوپ فضایی ساخته شده‌ی دنیا باشد. این تلسکوپ توانایی مشاهده‌ی کهکشان‌هایی که دقیقا پس از انفجار بزرگ شکل گرفته‌اند را خواهد داشت. برای انجام این ماموریت، تلسکوپ جیمز وب از تکنولوژی فروسرخ استفاده خواهد کرد. نور فروسروخ، طول موجی از نور است که از خود گرما آزاد می‌کند. جذب نور با استفاده از ۱۸ آینه‌ی شش‌ضلعی جذب خواهد شد. این آینه‌ها با استفاده از بریلیوم سبک ساخته شده‌اند و پوششی از طلا که ۱۰۰ بار از موی انسان باریک‌تر است، سطح آن را پوشانده است. آینه‌ها در ابتدا به صورت بسته به فضا پرتاب خواهند شد و در طول دو هفته و نیم پس از قرار گرفتن جیمز وب در فضا، باز خواهند شد.با این حال، قبل از پرتاب اصلی جیمز وب، ناسا می‌خواهد مطمئن شود که این تلسکوپ می‌تواند ماموریت‌اش را با خوبی انجام دهد. پس از سرهم کردن کامل آینه‌ها، مهندسان ناسا آزمایشی انجام دادند تا مطمئن شوند اپتیک‌های آینه‌ها خوب کار می‌کنند. قرار است در چند ماه آینده، آزمایش‌هایی برای تست لرزش روی جیمز وب انجام شوند؛ آزمایش‌هایی که حرکت‌های زمان پرتاب موشک را شبیه‌سازی می‌کنند.

    https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/f/fb/James_Webb_Space_Telescope_Mirror38.jpg

    اگر تلسکوپ جیمز وب این آزمایش‌ها را به خوبی پشت سر بگذارد، سپس به مرکز فضایی جانسون ناسا در هیوستون فرستاده می‌شود تا مقاومت آن را در دمای بسیار پایین بررسی کنند؛ دمایی که جیمز وب با آن در فضا روبرو خواهد شد. آزمایش هایی دیگری هم در کالیفرنیا و گویان فرانسه برای جیمز وب برنامه‌ریزی شده است.

    ساخت تلسکوپ جیمز وب در سال ۱۹۹۶ شروع شد و در ابتدا قرار بود در سال ۲۰۱۴ پرتاب شود. در حالی که پیش‌بینی شده بود ساخت جیمز وب ۵٫۱ میلیارد دلار هزینه داشته باشد، هزینه‌های ساخت تلسکوپ برای ناسا بیشتر تمام شده است. برنامه‌ی فعلی ناسا، تمام کردن تلسکوپ جیمز وب با هزینه‌ی ۸٫۷ میلیارد دلار و پرتاب آن در سال ۲۰۱۸ است.
    آخرین ویرایش: جمعه 12 آبان 1396 13:44
    ارسال دیدگاه
تعداد صفحات : 63 ... 4 5 6 7 8 9 10 ...