تاریخ علم شیمی در تمدن اسلامی
دوشنبه 4 اسفند 1393 ساعت 14:32 | نوشته ‌شده به دست A.Arjmand | ( نظرات )
تاریخ علم شیمی در تمدن اسلامی :


Image result for science

ویل دورانت می نویسد :
«علم شیمی تقریبا از ابتکارات مسلمانان است، زیرا مشاهده دقیق و تجزیه علمی و ثبت نتایج را آن ها وارد میدان علم کردند. آنان بسیاری از مواد تجزیه نموده، مواد قلیایی و اسیدی را شناختند و درباره صدها داروی طبی تحقیق کردند. هم چنین، صدها داروی تازه ساختند و از فرضیه تبدیل فلزات به طلا، به شیمی واقعی دست یافتند. بدین ترتیب، در اروپا علم شیمی توسط ترجمه کتب مسلمانان پیشرفت کرد.»
به گفته جرجی زیدان:
«شکی نیست که بسیاری از ترکیبات شیمیایی را مسلمین با تجربیات و عملیات خویش کشف کرده و علم جدید شیمی را پایه گذاری نمودند. دانشمندان اروپایی اعتراف نموده اند که اسید نیتریک، اسید سولفوریک، اسید نیترو، هیدروکلریک، پتاس، جوهر نشادر، کلرید سولفورید، تیزاب پتاس، ساج سبز، الکل و زرنیخ را اولین بار شیمی دانان مسلمان کشف کردند.»
در این میان، گوستاولوبون یادآوری می کند:
«مسلمانان موادی را کشف کردند که مورد نیاز صنعت و شیمی آن زمان بود. پایه فکری آن ها در این زمینه ها بسیار وسیع بوده است. معروف این است که پایه گذار علم شیمی لاوازیه است، ولی باید توجه کرد: این مسلمانان بودند که آزمایشگاه های شیمی وکشف های شیمیایی خود، پایه گذار علم شیمی بوده اند. چه، جابربن حیان اولین کسی بود که اعمال تقطیر، تبخیر، تبلور، انحلال، تجزیه، ترکیب و... را بیان کرد و موادی مثل جوهر شوره، تیزاب سلطانی، نشادر، جیوه قرمز، گازها و....را ساخت و به لحاظ علمی مورد معرفی قرار داد.»
ایزاک آسیموف درباره جابربن حیان می گوید:
«جابربن حیان یکی از بزرگترین شیمی دانان و کیمیاگرانی بود که علم شیمی و کیمیاگری را به مقدرای زیاد بسط داده و درپیشرفت آن، کوشش فراوانی کرده است. کار عمده جابربن حیان این بود که اصل عناصر اربعه یونانی را تغییر داد. او می گفت از آن عناصر، فقط دو جوهر به وجود می آید: گوگرد و جیوه. اولی مظهر احتراق بوده و دومی مظهر خواص فلزی است. از نظر جابر، از ترکیب این دو نوع فلز، با نسبت های مختلف می توان هر نوع فلزی را ساخت. او معتقد بود که این عمل یعمی تبدیل عنصری به عنصر دیگر با وساطت یک جوهر اسرار آمیز انجام می گیرد. وی نام این جوهر را اکسیر نهاده بود. جابربن حیان شیمی دان اهل آزمایش بود و مدت زیادی از عمر خود را در تجزیه و ترکیب و تحلیل مواد گوناگون صرف کرد، تا به آن حد که می توان او را اولین دانشمند اسلامی دانست که علم شیمی را برپایة آزمایش بنا نهاده است. صحت و دقت او درتحقیقات و آزمایش های شیمیایی فوق العاده جالب است. او کلرور آمونیوم (نشادر)، را می شناخت و به چگونگی ساختن سفید آب سرب واقف بود. وی بود که موفق به تهیة اسید نیتریک ضعیف شد و از تقطیر سرکه، اسید اسیتیک قوی تهیه کرد. علاوه بر این، در باب رنگ ها نیز تحقیقات جالبی کرد و روشی هم برای تصفیه و استخراج فلزات عرضه داشت.»
ماکس میرهوف نیز از مقام جابربن حیان در دانش شیمی، داد سخن داده و اظهار می دارد:
«جابربن حیان در تمام دنیا به پدر کیمیای (شیمی)، عرف معروف است و حدود یک صد جلد کتاب درباره شیمی نوشته که نفوذ آن ها در تاریخ کیمیا و شیمی اروپا، آشکار است. او راجع به تصفیه تقطیر، تبخیر، ذوب و تبلور و.. مطالب مبسوطی نگاشته و به طرز تهیه بعضی از مواد شیمیایی را مثل: سولفور دو مرکوری، اکسید دوار سینک، اکسید جیوه و تیزاب سلطانی بیان نموده و طریق به دست آوردن زاج ها، گوگرد و نشادر را نیز نشان داده است. کتاب ترکیبات شیمیایی او به وسیلة روبرت وکتب دیگرش به وسیله ریچارد راسل، به ز بان های اروپایی ترجمه شد.»
از جابرین حیان که بگذریم، زکریای زاری نیز یکی دیگر از شیمی دانان بزرگ اسلامی است که موفق به ساخت گوگرد شد و از راه تقطیر مواد نشاسته دار و مواد قندی تخمیر شده، به الکل دست یافت. کتب متعدد او در علم شیمی، به زبان های اروپایی ترجمه شده و تا مدت ها در اروپا تدریس می شد. رازی اکتشافات بس ارزشمندی درشیمی نظری انجام داد. درآن زمان، خوش و دیگران از ارزش فوق العاده آن کارها اطلاع دقیقی نداشتند. ارزش فوق العاده کارهای وی که بعدها معلوم شد، موجب شهرت جهانی او گردید و او به عنوان یک شیمی دان تراز اول مورد توجه قرار گرفت. مهم ترین کار او بنیانگذاری طبقه بندی مواد شیمیایی و تحقیق درباره پیدا کردن وزن مخصوص اجسام، با استفاده از ترازوی آبی می باشد.
جرج سارتن دوره حضور فیزیکی رازی را به «عصر رازی» موصوف نموده و در دفاع از کار خود می گوید:
«از آن روز تصمیم گرفتم این عصر را به نام رازی بنامم که در اعصار متمادی هم درشرق و هم در غرب می توان تأثیر مساهی او، در مساعی بشریت پیگیری کرد.» تألیفات مهم او عبارتند از: 1- خواص الاشیاء 2- اثقال الادویه المرکبه 3- صنعت کیمیا 4- الاسرار (رازهای صنعت کیمیا). خلاصه این که: او علم شیمی را طبقه بندی کرد و از فرآیندهای شیمیایی مثل: تقطیر، تکلیس، وتبلور به صورت علمی نام برد. ابزارهای شیمیایی مثل: قرع، انــبیق و بوتة آزمایشگاهی مورد استفاده مکرر او بوده است.
ابوریحان بیرونی نیز در دانش شیمی صاحب مرتبه شمرده می شود. وی با ترازویی خاص که ساخته بود، توانست وزن مخصوص بسیاری از فلزات را اندازه گیری کند، به طوری که نتایج او فقط چند درصد با نتایج امروزی اختلاف نشان می دهد.
وزن مخصوص بعضی از فلزات توسط ابوریحان بیرونی و مقایسه آن با ارزش های جدید
ماده- ارزش قدیم بیرونی- ارزش جدید علمی
طلا- 26/19 - 26/19
جیوه -74/13 -56/13
مس- 92/8 -85/8
برنج- 67/8 -40/8
اما فارابی. او غیرازفلسفه و ریاضیات و علوم طبیعی، در کیمیا نیز صاحب نظر بوده است. وی درباره کیمیا و استحاله عناصر، با جابرین حیان و رازی هم عقیده بود. کتاب مهم او دراین زمینه رساله فی وجوب صناعه الکیمیا می باشد.
ابن سینا نیز تا آن جا که علم شیمی با دارو سای رابطه دارد، اطلاعات خوبی در مورد علم کیمیا و شیمی داشته است. او در کتاب شفا، قسمتی را به معدنیات اختصاص داد، که به لاتین ترجمه شده و سال های متمادی مورد مطالعة دانش پژوهان بوده است. وی چندین کتاب دیگر نیز در خصوص علم شیمی و معدنیات نوشته است.
در یک کلام، جان برنال تصریح کرده است:
«تجارب و آزمایش ها، تنها هنگامی به کسوت علم در می آیند که آن ها را با هم ترکیب کرده، به صورت یک مفهوم کلی و یا برحسب چند اصل کلی ارائه دهیم. مسلمانان همین کار را کردند. که الحق ادعای آنان را در این که بنیانگذار شیمی هستند، توجیه می نماید.»
اطباء اسلامی، عطاران، و متخصصان ذوب فلز مسلمان، در رشته شیمی به پیشرفت هایی نایل شدند که سهم بزرگ آنان را درترقی عمومی علم، مشخص می نماید.» او یادآوری می کند:
«در واقع، هنگامی که تولید فرآورده های شیمیایی، مانند سودا، زاج سفید، زاج سبز، شوره و نمک های دیگر که برای اولین بار درصنایع شمیایی بلاد اسلامی به طور محلی حاصل شده و سپس برای صادرات به کشورهای بیگانه، در مقیاسی وسیع تر تولید شدند ودر صنایع سنگین و بافندگی درسرتاسر دنیا مورد استفاده قرار گرفتند، گام اول درجهت ایجاد علم شیمی جدید برداشته شد.» هم چنین، اظهار داشته است:
«دستگاه تقطیر که کلید عمومی ترقی شیمی به شمار می رود، قبلا به صورت های ابتدایی قرع و انبیق وجود داشت، لکن شیمی دانان مسلمان به میزان زیادی آن را بهبود بخشیده و آن را در مقیاسی وسیع برای استخراج عطر مورد استفاده قرار دادند.»
اسامی تعدادی از شیمی دانان در تمدن اسلامی
1-ابن وحشیه کلدانی
2-ابوالحاکم محمد بن عبدالملک خوارزمی 9-ابن امیل
3-علی بن موسی بن علی انصاری 10-صالحی خوارزمی
4-ابوالعباس احمد بن علی بونی 11-طغرایی
5-ابو محمد عبدالله مالقی 12-احمد بن کلدانی
6-خالد بن زید 13-حبیش تفلیسی
7-ابوالقاسم عراقی 14-شهریار بهمنیار پارسی



برچسب‌ها: شیمی , علوم ,

تعریف علم شیمی
یکشنبه 3 اسفند 1393 ساعت 13:52 | نوشته ‌شده به دست A.Arjmand | ( نظرات )
تعریف علم شیمی :
Image result for chemistry science

شاخه‌ای از علوم تجربی است که از یک سو درباره شناخت خواص ، ساختار و ارتباط بین خواص و ساختار مواد و قوانین مربوط به آنها بحث می‌کند. از سوی دیگر ، راههای تهیه ، استخراج مواد خالص از منابع طبیعی ، تبدیل مواد به یکدیگر و یا سنتز آنها به روشی که به صرفه مقرون باشد، مورد بحث و بررسی قرار می‌د‌هند. این علم با ترکیب و ساختار و نیروهایی که این ساختارها را برپا نگه داشته است، سروکار دارد.
شرح تفصیلی درباره چگونگی واکنش ها و سرعت پیشرفت آنها ، شرایط لازم برای فراهم آوردن تغییرات مطلوب و جلوگیری از تغییرات نامطلوب ، تغییرات انرژی که با واکنش‌های شیمیایی همراه است، سنتز موادی که در طبیعت صورت می‌گیرد و آنهایی که مشابه طبیعی ندارند و بالاخره روابط کمی جرمی بین مواد در تغییرات شیمیایی در علم شیمی مورد مطالعه قرار می‌گیرد.


برچسب‌ها: علم , علوم , شیمی ,

فیزیک و آینده
یکشنبه 3 اسفند 1393 ساعت 13:48 | نوشته ‌شده به دست A.Arjmand | ( نظرات )
فیزیک و آینده :
Image result for physics science
با این روند رو به رشدی که علم فیزیک در کنار سایر علوم دارد، می‌توان امیدوار بود که در آینده به چراها و چگونگی‌های عالم طبیعت پاسخ داده شود و این دنیای فیزیک سکوی پرتاب به عالم متا فیزیک باشد.
در آینده شاید فیزیک بتواند :
رسیدن به سرعت نور و فراتر از آن را مقدور سازد.
  • مثالهای عجیب نسبیت را عملی کند.
  • معمای مثلث برمودا را حل کند.
  • واقعیت یوفوها(بشقاب پرنده‌ها) را مشخص کند.
  • به راز وجود یا عدم وجود هوش فرازمینی واقف شود.
  • و ... .


برچسب‌ها: فیزیک , آینده ,

فیزیکو...
یکشنبه 3 اسفند 1393 ساعت 13:47 | نوشته ‌شده به دست A.Arjmand | ( نظرات )
فیزیک و...:

Image result for physics science wallpaper
فیزیک، دینامیک و ساختار درونی اتمها را توصیف می‌کند و از آنجا که همه مواد شامل اتم هستند، پس هر علمی که در ارتباط با ماده باشد، با فیزیک نیز مرتبط خواهد بود. علومی نظیر: شیمی ، زیست شناسی ، زمین شناسی ، پزشکی ، دندانپزشکی ، داروسازی ، دامپزشکی ، فیزیولوژی ، رادیولوژی ، مهندسی مکانیک ، برق ، الکترونیک ، مهندسی معدن ، معماری ، کشاورزی و ... .
فیزیک در صنعت ، معدن ، دریانوردی ، هوانوردی و ... نیز کاربرد فراوان دارد. اینکه ابزار کار هر شغلی و هر علمی مبتنی براستفاده ازقوانین و مواد فیزیکی است، نقش اساسی فیزیک در سایر علوم و رشته‌ها را نمایان می‌کند. علاوه برآن استفاده روز افزون از اشعه لیزر در جراحیها و |دندانپزشکی ، رادیوگرافی با اشعه ایکس در رادیولوژی ، جوشکاری صنعتی و ... نمونه‌هایی از کاربردهای بی‌شمار فیزیک در علوم دیگر می‌باشند .



برچسب‌ها: فیزیک , علوم ,

نقش فیزیک در زندگی
یکشنبه 3 اسفند 1393 ساعت 13:45 | نوشته ‌شده به دست A.Arjmand | ( نظرات )
نقش فیزیک در زندگی :
Related image
هر فرد بزرگ یا کوچک ، درس خوانده یا بی‌سواد ، شاغل یا بیکار خواه ناخواه با فیزیک زندگی می‌کند. عمل دیدن و شنیدن ، عکس العمل در برابر اتفاقات ، حفظ تعادل در راه رفتن و ... نمونه‌هایی از امور عادی ولی در عین حال وابسته به فیزیک می‌باشند.
پدیده‌های جالب طبیعی نظیر رنگین کمان ، سراب ، رعد و برق ، گرفتگی ماه و خورشید و ... همه با فیزیک توجیه می‌شوند .
برنامه‌های رادیو ، تلویزیون ، ماهواره ، اینترنت ، تلفن و ... با کمک فیزیک مخابره می‌شوند .
با این نمونه‌های ساده می‌توان تصور کرد که اگر فیزیک نبود و اگر روزی قوانین فیزیک بر جهان حاکم نباشند، زندگی و ارتباطات مردم شدیدا دچار مشکل می‌شود .



برچسب‌ها: فیزیک , زندگی ,

تاریخچه علم فیزیک
یکشنبه 3 اسفند 1393 ساعت 13:41 | نوشته ‌شده به دست A.Arjmand | ( نظرات )
تاریخچه علم فیزیک :
Image result for physics science wallpaper

از روزگاران باستان مردم سعی می‌کردند رفتار ماده را بفهمند. و بدانند که: چرا مواد مختلف خواص متفاوت دارند؟ ، چرا برخی مواد سنگینترند؟ و ... همچنین جهان ، تشکیل زمین و رفتار اجرام آسمانی مانند ماه و خورشید برای همه معما بود.
 قبل از ارسطو تحقیقاتی که مربوط به فیزیک می‌شد ، بیشتر در زمینه نجوم صورت می‌گرفت. علت آن در این بود که لااقل بعضی از مسائل نجوم معین و محدود بود و به آسانی امکان داشت که آنها را از مسائل فیزیک جدا کنند. در برابر سؤالاتی که پیش می‌آمد گاه خرافاتی درست می‌کردند، گاه تئوریهایی پیشنهاد می‌شد که بیشتر آنها نادرست بود.
 این تئوریها اغلب برگرفته از عبارتهای فلسفی بودند و هرگز بوسیله تجربه و آزمایش تحقیق نمی‌شدند و بعضی مواقع نیز جوابهایی داده می‌شد که لااقل بصورت اجمالی و با تقریب کافی به نظر می‌رسید.
 جهان به دو قسمت تقسیم می‌شد : جهان تحت فلک قمر و مابقی جهان. مسائل فیزیکی اغلب مربوط به جهان زیر ماه بود و مسائل نجومی مربوط به ماه و آن طرف ماه نیز «فیزیک ارسطو» یا بطور صحیحتر «فیزیک مشائی» بود که در چند کتاب مانند «فیزیک» ، « آسمان» ، « آثار جوی» ، « مکانیک» ، « کون و فساد» و حتی«مابعدالطبیعه» دیده می‌شد.
 تا اینکه در قرن 17 ، گالیله برای اولین بار به منظور قانونی کردن تئوریهای فیزیک ، از آزمایش استفاده کرد. او تئوریها را فرمولبندی کرد و چندین نتیجه از دینامیک و اینرسی را با موفقیت آزمایش کرد. پس از گالیله ، اسحاق نیوتن ، قوانین معروف خود (قوانین حرکت نیوتن) را ارائه کرد که به خوبی با تجربه سازگار بودند.
 بدین ترتیب فیزیک جایگاه علمی و عملی خود را یافت و روز به روز پیشرفت کرد، مباحث آن گسترده‌تر شد، تا آنجا که قوانین آن از ریزترین ابعاد اتمی تا وسیعترین ابعاد نجومی را شامل می‌شود. اکنون فیزیک مانند زنجیری محکم با بقیه علوم مرتبط است و هنوز هم به سرعت در حال گسترش و پیشرفت می‌باشد.


برچسب‌ها: تاریخچه , فیزیک ,

علم فیزیک
یکشنبه 3 اسفند 1393 ساعت 13:35 | نوشته ‌شده به دست A.Arjmand | ( نظرات )
علم فیزیک :

Image result for physics science

فیزیک از واژه یونانی physikos به معنی « طبیعی » و physics به معنی « طبیعت » گرفته شده است . پس فیزیک علم طبیعت است ، به عبارتی در عرصه علم پدیده‌های طبیعی را بررسی می‌کند .
علم فیزیک رفتار و اثر متقابل ماده و نیرو را مطالعه می‌کند. مفاهیم بنیادی پدیده‌های طبیعی تحت عنوان قوانین فیزیک مطرح می‌شوند. این قوانین به توسط علوم ریاضی فرمول بندی می‌شوند، بطوری که قوانین فیزیک و روابط ریاضی باهم در توافق بوده و مکمل هم هستند و دوتایی قادرند کلیه پدیده‌های فیزیکی را توصیف نمایند.


برچسب‌ها: فیزیک , علم , علوم ,

علم و علم آموزی
سه شنبه 28 بهمن 1393 ساعت 13:05 | نوشته ‌شده به دست A.Arjmand | ( نظرات )
علم و علم آموزی:

Image result for science

موضوع تحقیق حاضر با عنوان علم و علم آموزی از دیدگاه قرآن و سنت، پژوهشی است، پیرامون جایگاه و فضیلت علم و علم آموزی که با استمداد از متون دینی اسلامی صورت گرفته است. محقق، در این رساله بر آن است تا با رویکردی متفاوت و با هدف ایجاد انگیزه، تقویت روحیه ی صبر، تلاش و پشتکار در بین طلاب به تبیین همه جانبه ی جایگاه علم و آثار و آفات آن بپردازد. تحقیق حاضر در چهار فصل به بررسی موضوعات ذیل پرداخته است: در فصل اول ابتدا مفهوم علم، تبیین و پس از آن انواع علوم سودمند در سه محور آیه ی محکمه، فرضیه ی عادله و سنت قائمه بررسی شده است. در فصل دوم، با استناد به آیات و روایات، علم از بهترین کمالات و بزرگترین فضیلت ها بر شمرده شده است. برتری عالم بر عابد و علم بر ثروت، در روایات بیانگر جایگاه ارزشمند علم در اندیشه ی اسلامی است. در فصل سوم به اثراتی که علوم الهی و مورد رضایت پروردگار، می تواند داشته باشد اشاره شده است که در این فصل هم از بعضی آیات و روایات بهره گرفته شده است، که می توان به بعضی آثار علم و علم آموزی همچون: دسترسی به حکم و حکمت، رسیدن به خشیت، انجام صله ی رحم، صحه گذاشتن عقل بر علم و دانش، حق دستور، شغل انبیاء، پاداش فراوان معلم، والاترین کرامت الهی نسبت به بشر اشاره کرد. در فصل چهارم به آفات علم و علم آموزی اشاره شده است مانند توکل نکردن بر خدا ، ریا و سمعه ، مجادله ، عجب ، پیروی از شیطان ، عدم اخلاص در نیت، حسد، تکبر ، دنیاگرایی. روش تحقیق بنیادی و توصیفی است و جمع آری اطلاعات به صورت کتابخانه ای است. نتایج تحقیق : علم و علم آموزی، عمل به علم، از دیدگاه قرآن و سنت دارای فضیلت زیادی است. همچنین علوم سودمند، از نظر روایات شامل آیه ی محکمه، فرضیه عادله و سنت قائمه می باشد. شخصیت دهی به انسان ، رسیدن به خلوص نیت ، ایمان به خدا و ارتقاء درجه از جمله آثار علم و علم آموزی می باشد . ریا ، سمعه ، تکبر ، حسد و مجادله نیز از آفات علم و علم آموزی می باشد . واژگان کلیدی : فضیلت ، علم ، آثار ، آفات.



برچسب‌ها: علم , علوم ,



 
نویسندگان
نظر سنجی
چه مطالبی بیشتر در این وبلاگ قرار بگیرد؟(نوجه:امکان انتخواب چند گزینه وجود دارد!)





دیگر موارد
تعداد مطالب :
تعداد نویسندگان :
آخرین بروز رسانی :
بازدید امروز :
بازدید دیروز :
بازدید این ماه :
بازدید ماه قبل :
بازدید کل :
آخرین بازدید :

ابزار تلگرام