منوی اصلی
دانستنیهای علمی
لطفا برای استفاده راحت تر، با کامپیوتر های شخصی وارد وبلاگ ما شوید و یا گوشی را افقی نگه دارید!
  • A.Arjmand یکشنبه 25 تیر 1396 03:57 ب.ظ نظرات ()
    فیل‌ها در میان تمام پستانداران طولانی‌ترین دوره باروری را دارند. متوسط دوران بارداری در فیل‌ها حدود ۶۶۰ روز تخمین زده شده است. واژه انگلیسی فیل (Elephant) از یک لغت یونانی به نام (elephas) که به معنی عاج است، گرفته شده. تجارت عاج فیل در دنیا وحشتناک است و یکی از مهم‌ترین دلایل انقراض آن‌ها به حساب می‌آید.

    Image result for elephant

    کهنسال‌ترین فیل دنیا ۸۶ سال عمر کرد اما طول عمر طبیعی فیل‌ها بین ۵۰ تا ۷۰ سال است. بزرگ‌ترین فیل‌ دنیا در کشور آنگولا شکار شد، ارتفاع شانه‌های این فیل از زمین ۳ متر و ۹۶ سانتی‌متر بود. فیل‌ها از آن‌ها برای کندن زمین و به دست آوردن نمک، آب و ریشه گیاهان و گاهی هم برای حمله استفاده می‌کنند. خرطوم فیل در اصل حاصل پیوند بینی و لب بالایی است و به نوعی مهم‌ترین عضو بدن آن‌ها محسوب می‌شود. خرطوم به اندازه‌ای قدرتمند و حساس است که می‌تواند حتی یک دانه برنج را به تنهایی بلند کند یا یک تنه درخت را به آسانی از ریشه دربیاورد. دندان‌های دراز فیل‌ها در اصل جزو دندان‌های پیشین آن‌هاست که در تمام طول مدت عمر فیل‌ها رشد می‌کند. برخی منابع میزان رشد دندان‌های پیشین را در حدود ۱۷ سانتی‌متر بیان کرده‌اند. اما آیا فیل‌ها فقط همین دو دندان را دارند؟ پاسخ این سوال و نکات ابتدایی دیگر در مورد فیل‌ها را در تابلوی اینفوگرافیک ما ببینید.

    آخرین ویرایش: پنجشنبه 19 مرداد 1396 10:40 ق.ظ
    ارسال دیدگاه
  • A.Arjmand جمعه 23 تیر 1396 03:06 ب.ظ نظرات ()
    آبی که می‌نوشیم و مصرف می‌کنیم، مراحل مختلفی را پشت سر گذاشته تا تصفیه شود. برای تصفیه کردن آن، روشی قدیمی و متداولی مورد استفاده قرار می‌گیرد؛ بدین شکل که آب را می‌جوشانند که تبدیل به بخار شود و پس از میعان در لوله‌ها، آب سالم و تصفیه شده به دستمان می‌رسد. برای تصفیه آب به این روش، انرژی زیادی مصرف می‌شود.

    Related image

    پژوهشگران دانشگاه Rice به تازگی توانسته‌اند روش کم‌درسر و بهینه‌ای را اجرا کنند. در این روش که فناوری NESMD نام دارد، جریان آب گرم و سرد با غشا نازک از هم جدا می‌شوند. فناوری NESMD با روش تقطیر متداول فرق دارد. این روش، بخار آب از سمت آب گرم به آب سرد گذر می‌کند و در نتیجه آن، نمک‌زدایی صورت می‌گیرد. از آن‌جایی که در این روش نیازی نیست که آب برای تقطیر بجوشد، به انرژی بسیار کمی نیاز است.
    پژوهشگران توانسته‌اند با تهیه غشا تجاری در بازار که نانوذره دارند که می‌توان نور را به گرما تبدیل کرد، روش NESMD را بسیار کارآمد و بهینه کنند. بنابراین دیگر نیازی به برق و آب جوش نیست. تنها چیزی که در این روش احتیاج داریم، چند صفحه خورشیدی با آ گرم است تا آب شور را نمک‌زدایی و شیرین کرد. به دنبال این دستاورد هیجان‌انگیز، زندگی حدود ۱ میلیارد انسان که به آب شیرین دسترسی ندارند، متحول شود.
    آخرین ویرایش: پنجشنبه 19 مرداد 1396 10:40 ق.ظ
    ارسال دیدگاه
  • A.Arjmand چهارشنبه 21 تیر 1396 09:04 ب.ظ نظرات ()
    باستان‌شناسان توانسته‌اند فسیل‌هایی از اولین انسان‌ها کشف کنند که به ۳۰۰ هزار سال پیش باز می‌گردند؛ طوری که این فسیل‌ها، قدیمی‌ترین چیزی هستند که تا به حال از گونه‌ی هوموسیپین‌ها کشف شده‌اند. استخوان‌های باستانی کشف شده، مشخصه‌هایی هم از انسان‌های مدرن و هم از انسان‌های اولیه را در خودشان جای داده‌اند و دوره‌ای از تکامل انسان را نشان می‌دهند که تا به امروز، از وجود آن خبر نداشته‌ایم.



    با نگاهی به درخت تکامل انسان، که مجموعا به گونه‌های مختلف آن «هومینین» می‌گوییم، می‌توانیم ببینیم که اجداد ما در ۵۰۰ هزار سال پیش از نئاندرتال‌ها جدا می‌شوند و شاخه‌ای جدید را می‌سازند. فسیل‌هایی که شبیه به گونه‌های امروزی انسان بودند در شرق افریقا پیدا شده و به ۲۰۰ هزار سال پیش بازمی‌گشتند. با این حال، هنوز این را نمی‌دانیم که دقیقا در چه زمانی انسان امروزی خودش را از نزدیک‌ترین جدش، یعنی احتمالا هومو هایدلبرگ جدا می‌کند و گونه‌ی ما شکل می‌گیرد.
    تحقیقات جدید پژوهشگران که در نشریه‌ی Nature چاپ شده است، سعی دارد تا بخشی از این تاریخ ناشناخته را پر کند. بر اساس این مطالعات، هومینین‌ها از ۳۰۰ هزار سال پیش روند تغییرات خود به سمت انسان امروزی را شروع کرده‌اند.


    استخوان فک پایین کاملا سالم مانده و مشخصه‌هایی هم از انسان امروزی و هم از انسان اولیه دارد.

    کشف فسیل‌هایی که دانشمندان روی آن‌ها تحقیقات کرده‌اند، به دهه‌ی ۶۰ میلادی بازمی‌گردد. این فسیل‌ها در سایت باستان شناسی جبل ایغود در مراکش کشف شده بودند و در زمان کشف‌شان، باستان‌شناسان قدمت آن‌ها را ۴۰ هزار سال تخمین زده بودند. با این حال، گروهی از پژوهشگران که تصور می‌کردند که این زمان تخمین زده شده، بسیار اشتباه است، تحقیقات تازه‌ای را روی این فسیل‌ها شروع کردند.
    در سال ۲۰۰۴ سایت باستان‌شناسی مراکش دوباره باز شد و تحقیقات در این مکان، به مدت هفت سال دیگر هم ادامه پیدا کرد. باستان‌شناسان توانستند بقایای بیشتری از هومینین‌ها کشف کنند؛ بقایایی که حتی جمجمه‌ها و استخوان‌های فک هم شامل آن‌ها می‌شدند. در میان استخوان‌های کشف شده، حتی بقایایی از حیوانات هم پیدا شدند که ظاهرا توسط انسان‌ها کشته و پخته شده بودند. تمام این کشف‌ها مربوط به یک لایه‌ی یکسان بوده؛ یعنی همه‌ی آن‌ها به زمانی حدودا یکسان باز می‌گردند.


    این ابزارهای سنگی به باستان‌شناسان کمک کردند تا قدمت استخوان‌های پیدا شده را حساب کنند.

    کشف ابزارهایی سنگی، به محققان این اجازه را داد که تاریخ دقیق لایه‌ای که روی آن تحقیق می‌کردند را دقیق تخمین بزنند. با محاسبه‌ی تعداد الکترون‌هایی که در ابزارها جمع شده بود، محققان قدمت لایه‌ی کشف شده و استخوان‌های هومینین را ۳۱۵ هزار سال اعلام کرده‌اند.

    با استفاده از استخوان‌های جمجمه‌ی کشف شده، محققان مدلی سه‌بعدی از چهره‌ی انسان‌های ۳۰۰ هزار سال پیش را بازسازی کرده و به این نتیجه رسیده‌اند که چهره‌ی آن‌ها، بسیار شبیه به انسان امروزی است.
    آخرین ویرایش: پنجشنبه 19 مرداد 1396 04:44 ب.ظ
    ارسال دیدگاه
  • A.Arjmand سه شنبه 20 تیر 1396 04:47 ب.ظ نظرات ()
    دیسک بلو-ری (دیسک بلو-ری یا BD) نام یک نوع دیسک نوری است. در حال حاضر بلو-ری بیشتر برای ذخیرهٔ ویدیو با وضوح بسیار بالا به‌کار برده می‌شود.
    دیسک‌های Blu-ray توسط انجمن دیسک Blu-ray، گروهی از شرکتهای ارائه دهنده لوازم الکترونیکی، سخت‌افزار کامپیوتر(computer hardware)، و شرکت‌های تولیدکننده تصاویر متحرک ایجاد گردید.
    Reverse side of a Blu-ray
    در ۱۹ فوریه سال ۲۰۰۸ بیش از ۴۵۰ عنوان دیسک Blu-ray در ایالات متحده آمریکا و بیشتر از ۲۵۰ عنوان نیز در ژاپن منتشر شد. در تکاپوی فرمت‌های دیسک‌های نوری با ظرفیت بالا، دیسک Blu-ray با فرمت HD-DVD رقابت کرد. در آن زمان توشیبا شرکت اصلی حمایت کننده HD-dvd تولید و شرکت‌ها و بازار پخش کننده و ذخیره کننده‌های HD-DVD به سمت دیگر حمایت کنندگان آن هدایت می‌شد. در سال ۱۹۹۸ HDTV در بازار مصرف پدیدار گشت اگر چه به طور عمومی پذیرفته شده نبود و پخش و ضبط در آنها گران تمام می‌شد. در واقع وسیله‌ای که رمزنگاری HD برروی آنها منطبق شود مورد نیاز بود، در حالی که VHSهای شرکت JVC و HDCAMهای شرکت سونی این امکان را دارا بودند، به دلیل استفاده از طول موج کمتر لیزر، چگالی بیشتر در رسانه‌های نوری ممکن شد. در زمانی که شرکت شوجی ناکامورا توانست نسخه آزمایشی دیود لیزر آبی را ابداع کند، که این باعث آغاز مرافعه تجاری طویلی گردید.
    دی وی دی و سی دی با اشعه قرمز (فروسرخ) کار می‌کنند اما بلو ری با اشعه آبی (فرابنفش) کار می‌کند. نام Blu-ray از لیزر آبی بنفشی که در آن برای ذخیره و بازیابی استفاده می‌شود گرفته شده‌است. به موجب اینکه این نوع لیزر دارای طول موج کوتاهتری (405 nm) می‌باشد در نتیجه داده‌ها و اطلاعات بیشتری نسبت به فرمت دیسک‌های DVD که دارای لیزر قرمز (650 nm)هستند، را می‌توان روی دیسک‌های Blu-ray ذخیره نمود. یک Blu-ray دولایه توانایی ذخیره ۵۰ گیگابایت، بیشتر از ۵ برابر ظرفیت یک دیسک DVD دو لایه را دارد.
    به موجب اینکه این نوع لیزر دارای طول موج کوتاهتری (405 nm)می‌باشد در نتیجه داده‌ها و اطلاعات بیشتری نسبت به فرمت دیسک‌های DVD که دارای لیزر قرمز (650 nm)هستند، را می‌توان روی دیسکهای Blu-ray ذخیره نمود. یک Blu-ray دولایه توانایی ذخیره ۵۰ گیگابایت، بیشتر از ۵ برابر ظرفیت یک دیسک‌های DVD دو لایه را دارد. اندازه کوچکترین نقطه‌ای که لیزر توانایی تمرکز روی آن را دارد به وسیله تجزیه یا پراش نور محدود می‌شود و به طول موج نور و روزنه عددی (شعاع همگرایی نور) که نور از آن عبور می‌دهد و لنزی که برای تمرکز استفاده می‌شود، بستگی دارد. با کاهش طول موج و افزایش روزنه عددی از ۰٫۶ به ۰٫۸۵ و نازکتر کردن لایه پوششی برای جلوگیری از آثار ناخواسته نوری، پرتوهای لیزر توانایی تمرکز بیشتر در یک نقطه را پیدا خواهد کرد. این امر باعث امکان ذخیره بیشتر در سطح یکسان را می‌دهند.
    به دلیل اینکه لایه‌ای که در آن اطلاعات ذخیره می‌گردد نزدیک به سطح دیسک می‌باشد، این نوع دیسک‌ها نسبت به دیسک‌های DVD به خراش آسیب پذیرتر بود. اولین دیسک‌ها درون یک قاب پلاستیکی قرار می‌گرفتند. پیشرفت‌ها سرانجام توانست به وسیله یک پلیمر از این آسیب‌پذیری بکاهد و نیاز به قاب را از بین برد.
    دیسک‌های بلو-ری از نظر ظاهری شبیه دیسک‌های دی‌وی‌دی و سی‌دی هستند و از لحاظ گنجایش، به دو نوع تقسیم می‌شوند:
    •  دیسک‌های بلو-ری یک‌لایه که گنجایششان ۲۵ گیگابایت می‌باشد.
    •  دیسک‌های بلو-ری دولایه که گنجایششان ۵۰ گیگابایت است.
    رقابت با HD-DVD
    این دو فرمت برای بهره بیشتر در بازار در حال رقابت می‌باشند و تا زمانی که به طور مشخص و آشکار موقعیت بهتر یکی از آنها غلبه بر دیگری نکرده‌است، این رقابت ادامه خواهد داشت. امروزه دیسک‌های DVD استاندارد به درستی با HD-DVD تطبیق داده نشده‌اند از زمانی که حجم آن‌ها محدود می‌باشد و این به سبب استفاده از تکنولوژی لیزر قرمز با طول موج بلند می‌باشد. اخیراً لیزر آبی با طول موج کوتاه تر بر این مشکل فائق آمده‌است. این لیزرها به چگالی بیشتری از اطلاعات و در نتیجه ظرفیت نگهداری بیشتر روی دیسک، حدود ۳ تا ۱۰ برابر بیشتر از ظرفیت دیسک‌های یک لایه یک طرفه می‌باشند. دو رقیب برای به برتری در آینده وجود دارند که به شرح زیر است: Blu-ray با BD (دیسک‌های Blu-ray)مشخص می‌شود. این فرمت توسط شرکت‌هایی چون سونی و ماتسوشیا (پاناسونیک) هیتاچی و فیلیپس ایجاد گردید.HD-DVD این فرمت بر پایه فرمت DVD شکل گرفته‌است. این فرمت توسط شرکتهایی چون توشیبا و NEC و سانیو شکل گرفته‌است. این رقابت به مشابه رقابت فرمتهای VHS و BetaMax در گذشته می‌باشد با این تفاوت که رقابت Blu-ray و HD-DVD بر پایه ظرفیت و پیچیدگی آن‌ها است. Blu-ray دیسک به ترتیب ۲۵ و ۵۰ گیگابایت در دیسک‌های یک لایه و دولایه در حالی که HD-DVDها ۱۵ و ۳۰ گیگابایت در دیسک‌های یک لایه و دو لایه خود عرضه کرده‌اند. برتری Blu-ray در حجم بالای آن می باشدو برتری HD-DVD در همخوانی آن با نسل فعلی دیسک‌های DVDها با تغییرات محدود در نوع تولید می‌باشد و در نتیجه انتظار می‌رود قیمت ارزانتری نسبت به Blu-ray داشته باشد. دیسک‌های Blu-ray گرانتر اما حجم بیشتری از اطلاعات را در خود ذخیره می‌نمایند. همچنین این تفاوت در پخش کننده‌های آنها نیز وجود دارد به طور مثال پخش کننده پایونیر حدود ۱۸۰۰دلار قیمت دارد که نزدیک به ۶۰۰ دلار از قیمت آن مربوط به لنز دستگاه به خاطر تکنولوژی جدید آن می‌باشد.
    آخرین ویرایش: پنجشنبه 19 مرداد 1396 10:40 ق.ظ
    ارسال دیدگاه
  • امیررضا اخروی دوشنبه 19 تیر 1396 12:10 ق.ظ نظرات ()
    میلیاردها جرم آسمانی در شب وجود دارند اما برخی از آنها شناخته شده‌تر از برخی دیگرند. بیشتر این اجرام ستاره‌ها هستند که نسبت به دیگر اجرام بسیار درخشان‌تر بوده و برای چشم غیر مسلح قابل مشاهده می‌باشند. به همین دلیل بیشتر آنها در طول تاریخ توسط بشر مشاهده و مطالعه شده‌اند و بیشترشان در فولکلورهای باستانی دارای جایگاه خاصی می‌باشند. در اینجا لیستی از ستارگانی که در آسمان شب قابل مشاهده‌ و شناخته‌تر می‌باشند را می‌بینند.
    ستاره‌ی قطبی-پولاریس(Polaris)
    پولاریس که به ستاره‌ی شمالی (و همچنین ستاره‌ی قطبی و گاهی نیز به ستاره‌ی راهنما) نیز معروف است چهل و پنجمین ستاره‌ی درخشان در آسمان شب است. این ستاره بسیار به قطب شمالی آسمان نزدیک است و به همین دلیل است که برای قرن‌ها به عنوان ابزاری در ناوبری در نمیکره‌ی شمال مورد استفاده قرار گرفته است. نام علمی این ستاره آلفا Alpha ursaeMinoris است چرا که ستاره‌ی آلفا در صورت فلکی دب اصغر است.
    این ستاره بیش از ۴۳۰ سال نوری از زمین فاصله دارد اما درخشندگی آن به حدی است که از روی زمین به راحتی قابل مشاهده است. این ستاره علاوه بر اینکه یک ابرغول سفید است در واقع منظومه‌ای سه تایی شامل یک ستاره‌ی اصلی پولاریس Aa و دو ستاره‌ی کوچکتر پولاریس Ab و پولاریس B می‌باشد. این منظومه و دو  ستاره‌ی دیگر که فاصله‌ی بیشتری دارد باهم یک منظومه‌ی چند ستاره‌ای می‌سازند. پولاریس همیشه ستاره‌ی قطبی نبوده است و دلیل آن حرکت محور زمین در طول هزاران سال است اما تا زمانی که محور زمین از ستاره‌ی قطبی دور شود به عنوان ستاره‌ی راهنمای ما باقی می‌ماند.



    این ستاره چون یک ستاره‌ی متغییر دلتا قیفاووسی است- ستارگانی که به صورت شعاعی می‌تپند و تغییرات آنها در دما و قطر سبب تغییرات در درخشندگی آنها می‌شود- فاصله‌ی آن تا خورشید مورد تجدید نظر قرار گرفته است. مقالات علمی بسیاری پیشنهاد می‌کنند که ممکن است ۳۰ درصد به منظومه‌ی شمسی نزدیکتر از مقدار پیش‌بینی شده‌ی پیشین باشد. در نتیجه فاصله‌ی تخمین زده شده‌ی آن از منظومه‌ی شمسی به حدود ۲۳۸ سال نوری کاهش می‌یابد. توجه داشته باشید که هر چه ستارگان به پولاریس نزدیک‌تر باشند، دایره‌ی گردش آنها کوچک‌تر است. ستارگانی که در لبه‌های تصویر قرار دارند بزرگترین دایره‌ها را درست می‌کنند.

    ستاره شباهنگ(Sirius)
    این ستاره درخشان‌ترین ستاره آسمان شب است و در صورت فلکی سگ بزرگ واقع شده که به ستاره‌ی سگ نیز معروف است. Sirius که کلمه‌ای یونانی است به معنای درخشان یا داغ است. این ستاره که برای چشم غیر مسلح روشن‌ترین ستاره به نظر می‌رسد در واقع یک منظومه‌ی دوتایی ستاره‌ای شامل یک ستاره‌ی Sirius A و یک ستاره‌ی کوتوله سفید کم‌نور به نام Sirius B است.



    دلیل درخشندگی بسیار زیاد این ستاره در آسمان ترکیب درخشندگی و فاصله‌ی آن است- این ستاره با فاصله‌ی ۶٫۸ سال نوری یکی از نزدیکترین ستارگان زمین است و در واقع در حال نزدیکتر شدن نیز می‌باشد. دانشمندان انتظار دارند که تا ۶۰۰۰۰ سال دیگر نیز به نزدیک شدن به زمین ادامه می‌دهد و پس از آن دوباره از زمین دور می‌شود.
    در مصر باستان این ستاره نشان‌دهنده‌ی نزدیک بودن طغیان رود نیل بود. طلوع شباهنگ برای یونانیان نشانه‌ی آغاز روزهای گرم تابستانی بود. برای ساکنان جزایر پلی‌نزی در نمیکره‌ی جنوبی به معنای نزدیک شدن زمستان و ستاره‌ای مهم در ناوبری در اقیانوس آرام بود.

    منظومه آلفا قنطورس(Alpha Centauri)
    این ستاره که به  Rigel Kent و  Toliman نیز معروف است درخشان‌ترین ستاره در صورت فلکی جنوبی قنطورس و سومین ستاره‌ی درخشان در آسمان است. این ستاره نزدیک ترین منظومه‌‌ی ستاره‌ای به زمین است که در فاصله‌ی حدود ۴ سال نوری از ما قرار دارد. آلفا قنطورس مشابه با ستاره قطبی و شباهنگ در واقع یک منظومه‌ی چند ستاره‌ای است که شامل آلفا قنطورس ای، بی و پروکسیما قنطورس می‌باشد.



    آلفا قنطورس ای بر اساس طبقه‌بندی طیفی یک کوتوله‌ی سفید است که جرمی برابر با ۱۱۰ درصد جرم و روشنایی برابر با ۱۵۱٫۹ درصد خورشید ما دارد. آلفا قنطورس بی یک زیرغول نارنجی با ۹۰٫۷ درصد جرم و ۴۴٫۵ درصد روشنایی خورشد است. پروکسیما قنطوری کوچکترین ستاره در میان این سه ستاره یک کوتوله‌ی قرمز است که جرم آن ۰٫۱۲ برابر خورشید است و نزدیکترین ستاره از این منظومه‌ی ستاره‌ای به ما است.
    رابرت هیو، کاشف انگلیسی اولین اروپایی بود که نوشته‌هایی در مورد آلفا قنطورس از او به جا مانده است. او در کتاب خود به نام Tractatus de Globis در سال ۱۵۹۲ به این ستاره اشاره می‌کند. در سال ۱۶۸۹ ستاره شناس جین ریچارد وجود یک ستاره دوم در این منظومه را تائید کرد. پروکسیما قنطورس در سال ۱۹۱۵ توسط رابرت اینز اسکاتلندی، مدیر  رصدخانه‌ی ژوهانسبورگ، کشف شد. ستاره‌شناسان در سال ۲۰۱۲ سیاره‌ای به اندازه‌ی زمین را در اطراف آلفا قنطورس بی کشف کردند. این سیاره‌ که به آلفا قنطورسی Bb نامگذاری شده است بسیار به ستاره‌ی آلفا قنطورس نزدیک است و بنابراین بسیار گرم بوده و امکان پشتیبانی از حیات بر روی آن وجود ندارد.

    ستاره ابط‌الجوزا یا آلفای شکارچی(Betelgeuse)
    این ستاره‌ که یک ابرغول قرمز درخشان است حدود ۶۵۰ سال نوری از زمین فاصله دارد. این ستاره که به آلفا شکارچی نیز معروف است در صورت فلکی شکارچی به راحتی قابل تشخیص است. نام این ستاره عربی است که به معنی دست شکارچی می‌باشد. مارگاریتا کاروسکا و همکارانش از مرکز اخترفیزیک هاروارد-استیمسونیان در سال ۱۹۸۵ اکتشاف دو سیاره که به دور این ستاره می‌گردند را اعلام کردند.



    این ادعا هرگز ثابت نشد اما احتمال وجود این سیاره‌ها به صورت یک احتمال جذاب باقی ‌مانده است. آنچه درباره‌ی این ستاره برای ستاره‌شناسان جذاب است این است که زمانی به یک ابرنواختر تبدیل خواهد شد. این واقعه به قدری عظیم است که برای مردم روی زمین هم قابل مشاهده خواهد بود. گرچه زمان دقیق رخ دادن آن ممکن است نامعلوم باقی بماند.

    ستاره بتای شکارچی یا رِجل‌الجَبّار(Rigel)

    این ستاره که به بتای شکارچی معروف است ۷۰۰ تا ۹۰۰ سال نوری از ما فاصله دارد. بتای شکارچی درخشان‌ترین ستاره در صورت فلکی شکارچی و هفمین ستاره‌ی درخشان در آسمان شب است. این ستاره نیز که به نظر می‌رسد یک ابرغول آبی باشد در واقع یک منظومه‌ی چند ستاره‌ای می‌باشد. ستاره‌ی بتای شکارچی A یک ابرغول سفید-آبی است که ۲۱ برابر خورشید ما است و همچنین درخشش آن ۱۲۰۰۰۰ برابر درخشش خورشید است.



    پای شکارچی بی یک منظومه‌ی دو ستاره‌ای می‌باشد که شامل دو زیرغول سفید-آبی است. بتای شکارچی B جرمی ۲٫۵ برابر خورشید و بتای شکارچی C جرمی ۱٫۹ برابر خورشید دارد. بتای شکارچی از سال ۱۸۳۱ که ستاره‌شناس آلمانی به نام F.G.W استرووه آن را اندازه‌گیری کرد به عنوان سیستمی دوتایی تشخیص داده شده است. احتمال وجود یک ستاره‌ی چهارم بیان شده است که به نظر می‌رسد به دلیل تفسیر نادرست تغییرات ستاره‌ی اصلی باشد. بتای شکارچی A‌ یک ستاره‌ی جوان است که ۱۰ میلیون سال سن دارد. با توجه به اندازه‌ی آن به نظر می‌رسد در پایان عمر آن به ابرنواختر تبدیل شود.

    ستاره نسر واقع یا کرکس نشسته(Vega)

    نسر واقع که به کرکس نشسته نیز مشهور است ستاره‌ی آبی درخشان دیگری است که در صورت فلکی کم نور شلیاق قرار دارد. این ستاره همراه با دُنب در صورت فلکی ماکیان و کرکس پرنده در صورت فلکی عقاب مثلث تابستانی را در نیم‌کره‌ی شمالی تشکیل می‌دهند. این ستاره درخشان‌ترین ستاره‌ی صورت فلکی شلیاق و پنجمین ستاره‌ی درخشان در آسمان شب و همچنین دومین جسم نوران در نیمکر‌ه‌ی شمالی آسمان پس از ستاره سِماک رامِح(Arcturus) است. ستاره‌ی کرکس نشسته ۲٫۱ برابر خورشید است. این ستاره همراه با ستاره‌ی سِماک رامِح و شباهنگ از درخشان‌ترین ستارگان در همسایه‌ی ما به شمار می‌آیند. این ستاره در فاصله‌ی ۲۵  سال نوری از زمین قرار گرفته است.
    پس از خورشید، کرکس نشسته اولین ستاره‌ای بود که تصویربرداری شده و طیف آن ثبت شد. همچنین یکی از اولین ستارگانی است که از طریق اندازه‌گیری اختلاف منظر اندازه‌گیری شد و به عنوان پایه‌ای برای کالیبراسیون مقیاس روشنایی فتومتریک استفاده می‌شود. تاریخچه‌ی وسیع مطالعه‌ی این ستاره باعث شده تا به عنوان دومین ستاره‌ی مهم آسمان پس از خورشید شناخته شود.
    ستاره‌ی کرکس نشسته بر اساس مشاهداتی که نشان‌دهنده‌ی انتشار بیش از حد اشعه‌ی فروسرخ می‌باشند، به نظر می‌رسد دارای یک قرص پیرا-ستاره‌ای باشد. این گرد و غبار به نظر می‌رسد نتیجه‌ی برخورد بین دو جرم در یک دیسک در حال چرخش بوده باشد. به همین دلیل ستارگانی که به دلیل قرص پیرا-ستاره‌ای، پرتو فروسرخ بیش از حد انتظار منتشر می‌کنند ستارگان مشابه با کرکس نشسته(Vega-like) نامیده می‌شوند. کرکس نشسته هزاران سال پیش ستاره‌ی قطبی بوده است و مجددا در حدود سال ۱۳۷۲۷ ستاره‌ی قطبی خواهد شد.

    خوشه‌ ستاره ای پروین(Pleiades)
    خوشه‌ی ستاره ای پروین که به هفت خواهر نیز معروف است و در لیست مسیه، ام ۴۵ نامگذاری شده است در واقع یک خوشه‌ی ستاره‌ای است که در صورت فلکی ثور جای گرفته است. خوشه‌ی پروین در فاصله‌ی ۴۴۴ سال نوری از خورشید ما قرار گرفته است و یکی از نزدیکترین خوشه‌های ستاره‌ای به زمین است که برای چشمان غیر مسلح به راحتی قابل مشاهده است. اگرچه هفت ستاره‌ی بزرگ آن به وضوح قابل مشاهده است اما این خوشه در واقع شامل ۱۰۰۰ ستاره‌ی تایید شده و چندین منظومه‌ی دوتایی تایید نشده است.



    شعاع هسته‌ی این خوشه حدود ۸ سال نوری است درحالی که لایه‌های بیرونی ۴۳ میلیون سال نوری اندازه گرفته شده است. این خوشه شامل تعداد بسیار زیادی ستاره‌ی داغ آبی است در حالی که کوتوله‌های قهوه‌ای که جرمشان کسری از جرم خورشید است حدود ۲۵ درصد این خوشه را تشکیل می‌دهند. سن این خوشه حدود ۷۵ و ۱۵۰ میلیون سال تخمین زده شده است و به آرامی در حال حرکت در جهت پای صورت فلکی شکارچی می‌باشد. خوشه‌ی پروین در فرهنگ‌های مختلف از جمله یونان باستان، آسیا و .. معانی متفاوتی دارد.

    ستاره قلب‌العقرب(Antares)
    این ستاره که به آلفای عقرب و Antares نیز شناخته می‌شود یک ابرغول سرخ و یکی از بزرگترین و درخشان‌ترین ستارگان در آسمان شب است. Antares که واژه‌ای یونانی است به معنای رقیب مریخ و به دلیل قرمز بودن این ستاره به آن داه شده است. مکان این ستاره به دائره البروج بسیار نزدیک است. دائره البروج مسیر حرکت ظاهری سالانهٔ خورشید نسبت به زمین، بر روی کره سماوی است.



    جرم این ابرغول ۱۷ برابر، قطر آن ۸۵۰ برابر و درخشندگی آن ۱۰۰۰۰ برابر خورشید ما است و به همین دلیل است که با وجود فاصله‌ی ۵۵۰ سال نوری از زمین با چشم غیر مسلح قابل دیدن است. آخرین تخمین‌ها عمر این ستاره را ۱۲ میلیون سال به دست آورده‌اند.
    قلب‌العقرب هفتدهمین ستاره‌ی درخشان آسمان شب و درخشان‌ترین ستاره در صورت فلکی عقرب است که با چشم غیر مسلح قابل مشاهده است. دبران ، قلب‌الاسد،  فم‌الحوت همراه با قلب‌العقرب ستارگان سلطنتی پارسی نامیده می‌شوند.  ایرانیان بر این باور بودند که آسمان به چهار منطقه تقسیم می‌شود و هر منطقه توسط یکی از چهار ستاره سلطنتی محافظت می‌شود.

    ستاره‌ی سهیل یا آلفای شاه تخته(Canopus)
    این ستاره که با نام آلفای شاه تخته هم شناخته می‌شود یک غول سفید است که درخشان‌ترین ستاره در صورت فلکی جنوبی شاه‌تخته و دومین ستاره‌ی درخشان آسمان شب است. این ستاره در فاصله‌ی ۳۰۰ سال نوری از زمین قرار گرفته است. نام Canopus  از یکی اسطوره‌ی یونان باستان گرفته شده است. گرچه این ستاره برای یونانیان و رومیان باستان قابل مشاهده نبود اما برای مصریان باستان و مردمان ناواهو، چین و  هند و آریایی‌ها شناخته شده بود.
    در ادبیات ودایی این ستاره نماد‌ عالمی مورد احترام به نام آگاستیا در مذهب هندو می‌باشد که در ۶ یا ۷ قرن پیش از میلاد می زیسته است. برای چینی‌ها این ستاره با نام ستاره‌ی مرد کهنسال شناخته می‌شود و توسط ستاره شناسی چینی به نام یی زینگ در سال ۷۲۴ میلادی بر روی نقشه نشان داده شد. این ستاره در قرن هفتم میلادی توسط دانشمندان اسلامی به نام سهیل نامگذاری شد. مردمان بدوی نقب و سینا نیز این ستاره را به نام سهیل می‌شناختند و همراه با ستاره‌ی پولاریس برای مسیریابی در شب استفاده می‌شده است. برای اروپاییان اولین باری که این ستاره مورد توجه قرار گرفت در سال ۱۵۹۲ و بود که رابرت هیو در کتاب خود مشاهداتش از این ستاره را همراه با آلفا قنطورس و آخرالنهر ثبت کرد.
    او اینگونه به این ستارگان اشاره می‌کند: «سه ستاره از قدر یک وجود دارند که در تمام نقاطی که تا کنون از انگلیس دیده نشده بودند توانستم آنها را رصد کنم. اولین ستاره از این سه ستاره سهیل نام دارد. دومی  در آخر جوی و سومی در پای راست قنطورس قرار دارد.» سفینه‌های فضایی از این ستاره به دلیل درخشش زیاد نسبت به ستارگان اطرافش برای جهت یابی استفاده می‌کنند.
    آخرین ویرایش: پنجشنبه 19 مرداد 1396 10:41 ق.ظ
    ارسال دیدگاه
تعداد صفحات : 32 ... 5 6 7 8 9 10 11 ...